29 - حسين بن منصور معروف به حلّاج « 1 » ابو مغيث زاهد مشهور از ياران ابن جنيد ، ( ت 309 ه . ق ) . 30 - ابو بكر ابن ابى داوود ، عبد اللّه بن سليمان بن اشعث ابو داوود سجستانى « 2 » ، داراى تصانيف فراوان است ، ( ت 316 ه . ق ) . 31 - ابو عبد اللّه الزبيرى ؛ زبير بن احمد بن سليمان بن عبد اللّه بن منذور بن زبير بن عوام ، بصرى « 3 » ، داراى تصانيف زيادى در فقه و ناسخ القرآن و منسوخه . . . ، ( ت 317 ه . ق ) اين كتاب در حاشيه تفسير ابن عباس در مصر در سال 1316 ه . ق به چاپ رسيده است . 32 - ابو عبد اللّه ؛ محمد بن احمد بن حزم ، ( ت 320 ه . ق ) كتاب وى در حاشيه تفسير جلالين چاپ شده و بار ديگر به طور مجزّا نيز به چاپ رسيده است . 33 - ابو مسلم محمد بن بحر اصفهانى معتزلى صاحب كتاب « جامع التأويل لمحكم التنزيل » ، ( ت 322 ه . ق ) وى همان « ابو مسلم » معروف است كه براى اولين بار در تاريخ اسلامى با تأويل ادلهء « نسخ » ، وقوع آن را در قرآن كريم به طور كلى منكر شده و خرق اجماع امت محمد - صلّى اللّه عليه و آله - نموده و انظار وى از اين رهگذر محط ديدگاههاى نقدى انديشمندان اسلامى در قرون متمادى گرديد . و برخى از محققين « 4 » اماميّه وى را شيعه دانسته و لكن در ديد تحقيق و ژرف‌نگرانه وى از

--> ( 1 ) ر . ك : ابن النديم ، پيشين ، صص 56 و 269 - 273 . و ر . ك : محمد بن على داوودى ، پيشين ، ج 1 ، صص 162 - 163 ، به نقل از المنتظم ، ابن جوزى ، ج 6 ، ص 16 . و النجوم الزاهرة ، ابن تغرّى بردى ، ج 3 ، ص 202 . ( 2 ) ر . ك : محمد بن على داوودى ، همان ، ج 1 ، ص 207 . سيّد عبد الوهّاب طالقانىّ ، همان ، ص 372 ، به نقل از لسان الميزان ، ج 3 ، ص 923 . ( 3 ) ر . ك : ابن النديم ، همان ، محمد بن على داوودى ، همان ، ج 1 ، ص 182 . ابو بكر ابن العربى ، قاضى ، الناسخ و المنسوخ ، ج 1 ، نوبت اوّل ، مراكش : نشر مكتبة الثقافة الدينية ، ( 1413 ه . ق ) مقدّمهء محقق ، ص 214 ، به نقل از وفيات الأعيان ، ج 2 ، ص 313 . نكت الهيمان ، ص 153 . ( 4 ) شيخ آغا بزرگ طهرانى ، پيشين ، ج 5 ، ص 44 ، رقم 178 . و نيز ر . ك : شرح حال وى را به « عبد الرحمن سيوطى » ، بقية الوعاة و ابن النديم ، پيشين ، ص 194 .